Kunstproject Stommen van Kampen

We komen ze tegen in de Kamper archieven: de stommen, de innocenten en de onnozelen. Allemaal omschrijvingen voor medemensen die extra ondersteuning nodig hadden in het dagelijkse leven. Voor de samenleving waren zij onmondige mensen, omdat ze stom waren of op een andere wijze beperkt. Deze positie moet invloed gehad hebben op hun geestelijk welzijn.

Oktober, Maand van de Geschiedenis 2026 heeft als thema lichaam en geest. CultuurZIEN komt daarom met het kunstproject ”Stommen van Kampen”. Drie doofstomme Kamper kunstenaars en drie ”innocente” Kamper vrouwen staan daarin centraal.

Aelt Boister is de meest opmerkelijke van de drie kunstenaars. Hij groeide op in de nabijheid van de klokkengietersfamilie Van Wou. Zelf goot hij ook enkele luidklokken. Voor het leveren van een klok-op-toon is een goed gehoor nodig. Aelt kon klokgieten zonder eigen gehoor. Over Hendrik Avercamp is al veel geschreven. Toch meende cultuurZIEN hieraan nog iets te kunnen toevoegen door met Hendrik op stap te gaan tijdens tekentochten in en rond Kampen. In vijf korte innerlijke monologen vertelt Hendrik over zijn leven en Kampen.

Pieter Remmers, een doofstomme tekenaar, woonde tussen 1771 en ca. 1813 in Kampen. Hij specialiseerde zich in het maken van topografische tekeningen. Van hem zijn ongeveer 40 tekeningen bewaard gebleven, daarvan hebben zeker 35 Kampen tot onderwerp. CultuurZIEN bracht ze voor het eerst bijeen.

Vrouwen stonden hun leven lang onder voogdij van mannen in hun omgeving. Dat maakte hun positie kwetsbaar. Voor Engele ten Hoeve werd een huwelijk geregeld, zodat zij haar leven lang goed verzorgd zou zijn. Na het overlijden van haar man raakte zij ”der sinnen bijster”. Weime Spierlinck trouwde met de weinig sympathieke hoefsmid Willem Lephertsz, die op het schavot aan zijn einde kwam. Weime sloeg daarna zó los, dat haar vader haar liet opnemen in het tuchthuis in Gouda. De gehandicapte Hester Brunier overleefde haar ouders. Haar verwanten regelden daarna zorg voor haar. Als Hester niet om deze reden in de archieven was genoemd, zou nu niemand meer van haar bestaan geweten hebben.
Vanaf 27 september is over de levens van deze zes Kampenaren te lezen op de website stommenvankampen.nl.

stadswandelingen
Daarnaast organiseert cultuurZIEN tijdens de Maand van de Geschiedenis drie stadswandlingen. Op 10 okt. De stad van Avercamp; op 17 okt. Gasthuizen, Weeshuizen en ziekenhuizen, over de zorg in het verleden; op 24 okt. Pruik of pantalons, over Kampen in de de tijd van Pieter Remmers. De wandelingen starten om 14.00 uur en de deelnamekosten bedragen € 10, – p.p.. Aanmelden voor deelname kan via kunst@cultuurzien.nl of bel/app 06 28075 218. Meer informatie is vanaf 27 sept. te vinden op stommenvankampen.nl

creatieve opdrachten
Voor wie actief met het verleden aan de slag wil, is op de website stommenvankampen.nl bij iedere kunstenaar een creatieve opdracht te vinden. Ook deze zijn vanaf 27 september beschikbaar.