Mag een gemeente zich laten sponsoren? Kampen probeert het met de IJsselkogge

Het gebeurt niet elke dag dat een gemeente op zoek gaat naar sponsoren voor een gemeentelijk project. Toch is dat precies wat Kampen gaat doen bij de IJsselkogge. Met een pilot van zes maanden wil de gemeente ervaring opdoen met deze bijzondere vorm van samenwerking. De uitkomsten kunnen later ook van betekenis zijn voor andere gemeentelijke projecten.

Wethouder Robertjan de Wilde heeft namens het college groen licht gegeven voor een pilot waarbij bedrijven en organisaties het project IJsselkogge kunnen sponsoren. Het is een opvallend initiatief, want volgens de gemeente zijn er in Nederland nauwelijks vergelijkbare voorbeelden van gemeenten die op deze manier met sponsoring werken. Daarom is gekozen voor een proef van zes maanden.
De gemeente benadrukt dat de komst van de IJsselkogge niet afhankelijk is van sponsorinkomsten. De financiering van het project is al rond. Sponsoring is bedoeld voor extra’s die het project verder kunnen versterken, zoals een aantrekkelijkere presentatie, educatieve activiteiten of een betere beleving voor bezoekers.

Duidelijke spelregels
Omdat het om een gemeentelijk project gaat, heeft het college eerst een sponsorkader opgesteld. Daarin staat onder meer dat het publieke belang altijd voorop moet staan. Sponsoren mogen geen invloed krijgen op gemeentelijke besluiten of op de inhoud van de tentoonstelling.
Een sponsor kan wel een passende tegenprestatie krijgen, bijvoorbeeld een naamsvermelding. Reclame in de expositie of invloed op de museale presentatie is echter uitgesloten. Ook mag geen enkel bedrijf een voorkeurspositie krijgen.
Wanneer een bedrijf materialen of werkzaamheden sponsort in plaats van geld, gelden extra controles. De gemeente wil voorkomen dat sponsoring een verkapte opdracht wordt of leidt tot oneerlijke bevoordeling van een bedrijf. De hele constructie is daarom vooraf juridisch getoetst.

Transparantie
De gemeente wil de samenwerking met sponsoren zo open mogelijk houden. Daarom komt er een openbaar sponsorregister waarin inwoners kunnen zien welke bedrijven bijdragen en welke tegenprestatie daar tegenover staat.
Dat neemt niet alle vragen weg. Waar ligt de grens tussen sponsoring en commerciële invloed? En hoe zorg je ervoor dat alle ondernemers gelijk worden behandeld? Juist daarom kiest Kampen ervoor om eerst ervaring op te doen met een pilot.

Evaluatie belangrijk
De projectgroep stond al klaar om met de pilot te beginnen en wachtte alleen nog op het besluit van het college. Nu dat besluit er ligt, kan de zoektocht naar sponsoren beginnen.
De pilot duurt in eerste instantie zes maanden. Daarna wordt gekeken hoeveel sponsoren zich hebben gemeld, wat de opbrengsten zijn en vooral of de gekozen spelregels in de praktijk goed werken. Zijn de regels duidelijk genoeg? Blijft de gewenste transparantie overeind? En blijven publieke en private belangen goed van elkaar gescheiden?

Die evaluatie lijkt misschien wel belangrijker dan de pilot zelf. Als deze manier van werken succesvol blijkt, kan sponsoring in de toekomst mogelijk ook bij andere gemeentelijke projecten worden toegepast. Opvallend is dat in de collegevoorstellen wel wordt gesproken over een evaluatie, maar niet expliciet over een behandeling daarvan in de gemeenteraad. Omdat de uitkomsten gevolgen kunnen hebben voor toekomstig gemeentelijk beleid, lijkt zo’n evaluatie ook voor de raad een belangrijk moment. De gemeenteraad kan dan beoordelen of deze manier van werken een vervolg verdient.

-GD-