Hoe houd je buurten leefbaar én inclusief? Kampen zoekt balans

Zorg in de wijk
De gemeente Kampen en zorgaanbieder Dolfijnenhuis hebben nieuwe afspraken gemaakt over de samenwerking rond zorgwoningen in de stad. Woensdag werd daarvoor een convenant ondertekend. Doel van de afspraken: zorgen voor een veilige en prettige woonomgeving, zowel voor bewoners van de zorgwoningen als voor omwonenden.

Het Dolfijnenhuis biedt in Kampen kleinschalige woon-zorg aan mensen met een licht verstandelijke beperking en andere ondersteuningsvragen. De organisatie heeft twee woonlocaties in de gemeente.

Volgens wethouder Bernard van den Belt hoort het bij een inclusieve samenleving dat mensen die ondersteuning nodig hebben gewoon in woonwijken kunnen wonen. “Iedereen moet kunnen deelnemen aan de samenleving”, zegt hij. Tegelijk erkent de gemeente dat dit soms spanning of overlast kan geven in buurten. “Het mag de samenleving niet overbelasten.”

Van handhaving naar samenwerking
Het convenant is onderdeel van het gemeentelijke plan om overlast rond zorgwoningen terug te dringen. Daar wordt sinds 2023 aan gewerkt. In de nieuwe afspraken staat onder meer hoe gemeente en zorgaanbieder elkaar informeren bij signalen van problemen, hoe escalaties zoveel mogelijk voorkomen moeten worden en wie aanspreekbaar is bij incidenten.

Opvallend is dat de gemeente nadrukkelijk kiest voor samenwerking in plaats van alleen handhaving. De afgelopen jaren lag de nadruk vaker op maatregelen tegen overlast. Nu probeert Kampen ook preventiever te werken, samen met zorgaanbieders, wijkpartners en bewoners.

Zoeken naar balans
Toch blijft het zoeken naar balans. De landelijke beweging om meer mensen met een zorgvraag zelfstandig in woonwijken te laten wonen — de zogenoemde extramuralisering — zorgt ook in Kampen voor discussie. Veel gaat goed, benadrukt de gemeente, maar ontmoetingen met inwoners die “onbegrepen gedrag” vertonen kunnen bij buurtbewoners gevoelens van onveiligheid oproepen.

Daar komt bij dat de gemeente niet verantwoordelijk is voor de inhoud van de zorg zelf. Dat toezicht ligt bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Kampen probeert vooral grip te houden op de leefbaarheid in buurten en wil duidelijke afspraken maken met zorgaanbieders over samenwerking en communicatie.

Volgens John Voerman van het Dolfijnenhuis geven de nieuwe afspraken meer duidelijkheid. “Het convenant laat niet alleen zien dat we aandacht hebben voor prettig wonen en meedoen in de samenleving, maar ook hoe we dat doen.”

Breder dan één zorgaanbieder
Tegelijkertijd blijft de vraag hoe breed deze aanpak uiteindelijk wordt. Het Dolfijnenhuis is de eerste zorgaanbieder waarmee zulke afspraken worden gemaakt, maar niet de enige organisatie die in Kampen woonzorg en begeleiding biedt. De gemeente spreekt de intentie uit om ook met andere aanbieders in gesprek te gaan. Want prettig samenleven in buurten vraagt uiteindelijk om gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle betrokken partijen.

De vraag die daarbij blijft hangen is misschien wel hoe Kampen een stad kan blijven waar ruimte is voor kwetsbare inwoners én waar buurten zich gehoord en veilig voelen. Dat vraagt uiteindelijk niet alleen iets van zorginstellingen en gemeente, maar ook van de samenleving zelf.