Bijzondere schenking rond verzetsagent Pieter Kapenga aan Stadsarchief Kampen
Het Stadsarchief Kampen heeft een bijzondere schenking ontvangen met documenten en persoonlijke voorwerpen van de Kamper politieman Pieter Kapenga. De overdracht vond plaats in de studiezaal van het archief, waar familieleden de collectie officieel overhandigden. Met deze schenking blijft het levensverhaal van Kapenga beter bewaard voor toekomstige generaties. Het archief spreekt zijn dankbaarheid uit richting de familie.
De schenking werd gedaan door Kapenga’s jongste zoon Roel (geboren in 1941) en zijn kleinzonen Peter Sierksma en Pieter Treep. Sierksma publiceerde in 2021 het boek Mijnheer, dat weiger ik. Een politieagent in verzet, over het leven van zijn grootvader. Dit werk is inmiddels herdrukt. Treep zette zich in Kampen actief in voor het plaatsen van zogeheten Stolpersteine, ter nagedachtenis aan slachtoffers van de naziterreur.
Weigering met grote gevolgen
Kapenga (1898–1982) was sinds 1934 werkzaam als politieman in Kampen. In november 1942 weigerde hij mee te werken aan het oppakken van Joodse inwoners tijdens de Duitse bezetting. Deze beslissing bracht grote persoonlijke risico’s met zich mee. Hij werd ontslagen en gevangengezet, eerst in Kamp Vught en later in het Duitse concentratiekamp Dachau. Hoewel hij de oorlog overleefde, bleef hij de rest van zijn leven de fysieke en mentale gevolgen van zijn gevangenschap ondervinden.
Zijn weigering kon de deportatie van Joodse inwoners van Kampen niet voorkomen, gezien de overweldigende macht van de bezetter. Toch wordt zijn principiële houding sindsdien gezien als een belangrijk voorbeeld van moreel en rechtvaardig handelen binnen het openbaar bestuur.
Unieke collectie voor de toekomst
De familie schonk een breed scala aan persoonlijke stukken, waaronder diploma’s en getuigschriften uit Kapenga’s tijd bij de politie en de Koninklijke Marechaussee. Ook het originele typoscript van zijn naoorlogse herinneringen en brieven uit Kamp Vught en Dachau maken deel uit van de collectie. Daarnaast ontving het archief zijn koninklijke onderscheiding, een fotoalbum van zijn afscheid bij de politie en een schilderij van Hendrik Poeder, dat Kapenga na zijn terugkeer uit gevangenschap van zijn buren kreeg.
Waardevolle aanvulling op WOII-collectie
De zogeheten Kapenga-collectie vormt een waardevolle aanvulling op de Tweede Wereldoorlog-verzameling van het Stadsarchief Kampen. De documenten en voorwerpen dragen bij aan het levend houden van verhalen over de oorlog en de morele keuzes waarvoor mensen destijds kwamen te staan.
